Over Lieven Gorissen en zijn boek ‘Kronijk der 58 dienstnemingen door 53 Pauselijke Zoeaven uit de Betuwe’.
Over Lieven Gorissen
Lieven Gorissen (°1943) is een Belgische historicus, auteur en verzamelaar die internationaal bekendstaat als een van de meest gezaghebbende specialisten op het gebied van het Risorgimento, het pontificaat van Paus Pius IX en de Pauselijke Zouaven. Zijn fascinatie voor deze periode in de 19e‑eeuwse kerkgeschiedenis begon midden jaren zestig, toen hij zich voor het eerst verdiepte in de Italiaanse eenmaking en de strijd om de Kerkelijke Staat. Wat begon als een persoonlijke interesse groeide uit tot een levenslange academische en documentair‑historische missie.
Sinds 1969 publiceert Gorissen artikelen, studies en bijdragen in binnen- en buitenland over de rol van de Zouaven — vrijwilligers uit onder meer de Benelux, Frankrijk en Canada die tussen 1860 en 1870 de pauselijke gebieden verdedigden. Door zijn nauwgezette onderzoek, zijn uitgebreide netwerk en zijn uitzonderlijk rijke documentatieverzameling wordt hij wereldwijd geraadpleegd door onderzoekers, musea en kerkelijke instellingen. Zijn reputatie als expert leverde hem een plaats op als ere‑voorzitter van Pro Petri Sede Antwerpen, een organisatie die de herinnering aan de Zouaven levend houdt.
Een bijzonder aspect van zijn werk is zijn eigen museumruimte in de Basiliek van Koekelberg, waar een deel van zijn unieke collectie wordt bewaard en tentoongesteld. Deze verzameling omvat documenten, uniformen, iconografie en zeldzame artefacten die de geschiedenis van de Zouaven tastbaar maken.
In 2023 vierde Gorissen zijn 80ste verjaardag, een mijlpaal die binnen Pro Petri Sede met grote waardering werd herdacht. Zijn jarenlange inzet werd bovendien bekroond met een pauselijke medaille, uitgereikt naar aanleiding van het pausbezoek aan België en Luxemburg in 2024.
Lieven Gorissen blijft een inspirerende figuur voor iedereen die zich bezighoudt met kerkgeschiedenis, militaire geschiedenis en het erfgoed van de 19e eeuw. Zijn werk vormt een blijvende bijdrage aan het historisch bewustzijn rond een vaak vergeten, maar betekenisvolle episode uit de Europese geschiedenis.
Over het boek
- Titel: Kronijk der 58 dienstnemingen door 53 Pauselijke Zoeaven uit de Betuwe
- Auteur: Lieven Gorissen
- Inhoud: Het boek documenteert nauwgezet de namen, achtergronden en motivaties van 53 mannen uit de Betuwe die tussen 1860 en 1870 dienst namen in het pauselijke leger om de Kerkelijke Staat te verdedigen.
- Historische context: De Zoeaven waren vrijwilligers die vochten voor Paus Pius IX tegen de Italiaanse eenmaking. Hun leus was: “De zaak des pausen is de zaak van God.”
- Presentatie: De boekpresentatie vond plaats op 25 maart 2026 in het Regionaal Archief Rivierenland in Tiel, tijdens een lezing georganiseerd door de NGV-afdeling Betuwe.
- Prijs: € 35, excl. verzendkosten (maar ook mee te nemen op woensdagavond 25 maart 2026 als je hebt ingetekend!).
- De wederwaardigheden van deze Betuwse Zoeaven van dag tot dag zijn nu vastgelegd in een schitterende kroniek. Gebonden, met harde kaft, 264 blz. heeft een oplage van van 50 stuks. Inschrijven via j.e.m.h.bronswijk@tue.nl.
Lieven Gorissen is al sinds de jaren 1960 actief als onderzoeker van het Risorgimento en de Pauselijke Zoeaven, en wordt internationaal erkend als expert op dit gebied.
Wat het boek behandelt
- 58 dienstnemingen worden nauwkeurig beschreven: wie de mannen waren, waar ze vandaan kwamen, hoe oud ze waren en waarom ze vertrokken.
- Gorissen plaatst hun keuzes in de religieuze en politieke context van de 19e eeuw, waarin de katholieke wereld sterk mobiliseerde voor Paus Pius IX.
- Het boek laat zien hoe de Betuwe — toen nog sterk katholiek — een opvallend groot aantal vrijwilligers leverde.
- Er wordt aandacht besteed aan:
- hun reis naar Rome, vaak via Brussel of Marseille
- hun militaire training en inzet
- de gevechten waarin zij terechtkwamen
- hun thuiskomst en hoe er in de Betuwe op hen werd gereageerd
Doel van het boek
Gorissen wil niet alleen de feiten vastleggen, maar ook de menselijke verhalen achter deze opmerkelijke emigratiebeweging zichtbaar maken. Het boek fungeert daarmee als een regionale kroniek én als een bijdrage aan de bredere geschiedenis van de Pauselijke Zoeaven.