NGV Zaanstreek-Waterland

Agenda

Workshop-serie “De Kapstok van je Familiegeschiedenis” in samenwerking met De Bieb voor de Zaanstreek

Startdatum: 31 oktober 2025 - Einddatum: 17 april 2026
Tijd: 13:30 - 16:00

Een poëziealbum, een geboorte-akte of een sterk verhaal; het zou zomaar het begin van jouw stamboom-onderzoek kunnen zijn! Maar hoe ga je verder met zo’n onderzoek? Waar vind je de informatie die je nodig hebt? En hoe houd je het overzicht? Je leert het in deze driedelige serie over genealogie!

Deze serie is het vervolg op de Beginnerslezing ‘De Kapstok van je Familiegeschiedenis’, die wij eerder in in samenwerking met De Bieb in het voorjaar hebben georganiseerd. In deze serie interactieve bijeenkomsten gaan we verder de diepte in. Heb je de Beginnerslezing gemist? Geen probleem, je kunt gewoon meedoen! We beginnen met een stukje uitleg, en gaan daarna zelf aan de slag. De drie bijeenkomsten hebben elk een eigen thema:

  • 31 oktober 2025 – Dieper in de Bronnen
    Informatie voor je familiegeschiedenis kun je op veel plekken vinden. Welke bronnen zijn er allemaal? En hoe vind je die?
  • 20 februari 2026 – Online Onderzoeken
    Veel bronnen zijn tegenwoordig op het internet te vinden. Welke websites zijn er daarvoor? En hoe gebruik je die?
  • 17 april 2026 – Verzamel je Bevindingen
    Er zijn verschillende manieren om je bevindingen te ordenen; digitaal en op papier. Welke manieren zijn er? En welke is het handigst?

De bijeenkomsten beginnen om 14.00. Vanaf 13.30 kun je naar binnen. Let op! De bijeenkomst op 20 februari 2026 wordt gehouden op de locatie van De Bieb te Krommenie.

In de bijeenkomsten ga je zelf aan de slag. Het is daarom handig als je een eigen laptop of tablet meeneemt om op te werken. Heb je die niet? Dan kun je een laptop van De Bieb lenen.

Heb je een vraag die je in de workshop graag wil behandelen? Stuur hem dan van tevoren naar onze afdeling. Je kunt hen mailen via met het onderwerp ‘Vraag voor bijeenkomst De Bieb’.

Devotieprentjes met name Bidprentjes, lezing door Karel Spee

Datum: 23 maart 2026
Tijd: 13:30 - 16:00
Locatie: Gemeentearchief Zaanstad
Stadhuisplein 100
1506 MZ Zaandam

Deze lezing wordt door de NGV Zaanstreek-Waterland in samenwerking met het Gemeentearchief te Zaandam gorganiseerd, hierbij zal dieper worden ingegaan op het ontstaan van de bidprentjes en de veranderingen van de bidprentjes door de verschillende periodes heen.

Bidprentjes hebben hun oorsprong in devotieprentjes en zijn ontstaan in de eerste helft van de 17e eeuw in het Haarlemse klopjesmilieu, binnen de context van de Katholieke Reformatie. Het bidprentje was een ondubbelzinnige manier om het katholieke geloof uit te dragen. Omstreeks 1730 werden de eerste bidprentjes gedrukt. Van 1730 tot 1830 was Amsterdam het belangrijkste centrum voor bidprentjes. Na 1830 treffen we bidprentjes ook buiten Holland, o.a. in Brabant en Limburg aan.

In eerste instantie duur en op perkament, maar na ca 1850 kwam er mechanische massaproductie en komt het bidprentje binnen ieders bereik. In de lezing zullen de veranderingen van het bidprentjes door de tijd heen tot heden besproken worden, waarbij de prentjes en de teksten in de loop der tijd minder religieus zijn geworden, kleurrijker, van religieuze plaatjes of foto’s van de gestorvenen tot hele moderne voorkanten met allerlei thema’s zoals b.v. natuurfoto’s. Ook de teksten zijn veranderd van vaak standaard religieuze teksten of gedichten bij kinderen, tot hele persoonlijke teksten over de gestorvene. Tegenwoordig zijn het eerder gedachtenisprentjes dan bidprentjes.

Gegevens op bidprentjes, maar ook overlijdensadvertenties en geboortekaartjes geven hele nuttige informatie bij de start van een stamboom, vooral ook over de periode waarop de archieven gesloten zijn voor geboorte- en overlijdensgegevens. Gelukkig zijn er veel verzamelaars van deze gegevens, en zijn er diverse websites waar gegevens gevonden kunnen worden. In de lezing zullen er een aantal worden getoond. De Heemkundekring Helmond heeft ca 1,3 Miljoen bidprentjes fysiek in de collectie, grotendeels gekregen van de NGV. Scannen en indexeren van bidprentjes en overlijdensadvertenties om ze online toegankelijk te maken is een gigantisch karwei. De spreker heeft met hulp van zijn zoon (IT-er) een computerprogramma ontwikkeld om m.b.v. AI de scans automatisch te indexeren. Hij heeft in 2024 hiervoor de Schepperle Award gewonnen. Bijna alle bidprentjes zijn momenteel voor leden van de NGV toegankelijk, in Q1 2026 worden de laatste toegevoegd.

In de lezing zal tevens geprobeerd worden iets te vertellen over bidprentjes uit de regio NGV Zaanstreek-Waterland