Stap 2 – Waar vind ik informatie?
Bronnen en archieven

Burgerlijke stand (vanaf 1811)
- Geboorteakten
- Huwelijksakten
- Overlijdensakten
- Bevolkingsregisters
Eigenlijk begint de invoering van de burgerlijk stand al in het jaar 1795 als de ‘Franse Tijd’ in Nederland in de vorm van de ‘Bataafse Republiek’ start. Onder Franse invloed ontstaat er een andere soort van persoonsregistratie. In deze periode zien we al een burgerlijke registratie naast de kerkelijke doop-, trouw- en begraafboeken ontstaan.
In het jaar 1806 komt de Bataafse Republiek” ten einde als de Franse keizer Napoleon het ‘Koninkrijk Holland’ sticht. Eén van de administratieve handelingen die toen werden ingevoerd was de registratie van de ‘Burgerlijke Stand’, kortweg de ‘BS’.
Door het hele land werden personen op dezelfde wijze geregistreerd. Dat bracht met zich mee dat wij tegenwoordig een persoonsregistratie hebben die ‘digitaal’ goed te doorzoeken is tot aan het jaar 1811.
DTB-registers (registraties van voor 1811)
Doop, Trouwen en Begraven
- Doop
- Trouwen
- Begraven
- Kerkelijke lidmatenboeken
Reeds in de 13e eeuw registreerde de kerken dopen, trouwen en overlijden. Al was het dat laatste in de vorm van begraven én op welke manier. Kennelijk werden in die tijd mensen al in staat geacht mee te betalen aan een instituut dat de kerk in die tijd toch was.
Dopen van pasgeborenen was gratis, maar trouwen en begraven kostte geld. Omdat na de geboorte er een inschrijving volgde in ‘het doopboek’ bestond een persoon. En overleed de boreling al na enkele dagen, dan werd vaak de begrafenis niet anders beschreven als: ’21 Aug begraven een Kint van Pieter Jansz.’. Was het echtpaar armlastig en moest er toch wel ‘getrouwt‘ worden, dan gebeurde dat “Pro Deo”.
Het begraven gebeurde eerst nog in de kerk, later in de grond om de kerk. Ook hier moest worden betaald voor een ‘lijkwade’, een ‘baar’ en voor het lichtten van de tegels in de kerk. Maar ook hier maakten veel mensen gebruik van het “Pro Deo”.
Pas in het jaar 1786 ontstond in Tiel de eerste begraafplaats buiten de ‘bebouwde’ kom. Het was een van de eerste ‘buitenkerkhoven’ in Nederland. Het registreren van de betalingen bleef.
Online bronnen
Om te begrijpen wat er te vinden is in de ‘digitale’ bronnen, is enige uitleg nodig.
Officiële archieven zoals het ‘Nationaal Archief’, de ‘Provinciale- en Stadsarchieven’ en de ‘Regionale archieven’ zoals ook het ‘Regionaal Archief Rivierenland‘, maken allemaal gebruik van commerciële archiefsoftware.
De resultaten van deze verschillende archieven worden daarom eerst gedeeld met de grote zoeksites die gebruik maken van die betreffende software. Omdat archieven volgens de regels openbaar zijn en daarom gemeengoed voor iedereen, worden uiteindelijk ook de gegevens van verschillende softwareleveranciers gedeeld.
FamilySearch is vrij doorzoekbaar. Zij vragen dus wel om een registratie maar die registratie net als het gebruik van de gegevens is gratis. FamilySearch bevat gegevens van personen over de hele wereld.
Genver.nl publiceert op een overzichtelijke manier de Nederlandse gegevens van de Burgerlijke Stand en DTB-boeken uit FamilySearch. Maar ‘overzichtelijk’ duidt op de manier van de eerste doorzoekbaarheid van de boeken. Geordend volgens provincie en per plaats. Maar dan per tijdvak én per kerk doorzoek je boeken.
TIP!
Gebruik bij het zoeken, nadat je gekozen hebt voor een kerk en periode, eerst het raster met de kleine negatieven en bekijk zo hier en daar in welke datumreeks je bent belandt.
Lokale archieven
- Regionaal Archief Rivierenland
- Streekarchieven
- Gemeentearchieven
- Andere provinciale en regionale archieven

