HESSEL de WALLE onderzocht grafkelders in Friesland en daarbuiten. Hij deelt de resultaten van zijn onderzoek met deze lezing.
“Wanneer het woord grafkelder valt, zullen de gedachten van veel mensen teruggaan naar de indrukwekkende ceremonies in en rond de Nieuwe Kerk in Delft uit het begin van deze eeuw, toen drie leden van onze koninklijke familie op traditionele wijze in de grote grafkelder aldaar bijgezet werden. Velen van ons herinneren zich ongetwijfeld de indringende beelden, hoe voormalig koningin Juliana en de prinsen Claus en Bernhard naar hun laatste rustplaats gedragen werden.
De Friese hoofdstad heeft net als de steden Delft en Breda een eigen grafkelder van de Nassaus. Die bevindt zich in de Grote of Jacobijnerkerk. Ooit werden daar de leden van de in Leeuwarden woonachtige stadhouderlijke familie Nassau met veel vertoon naar hun laatste rustplaats gebracht. De provincie Friesland kent overigens veel meer grafkelders. Daarin werden vooral leden van de lokale adel bijgezet. Friesland bezit niet één kelder die qua statuur en grootte te vergelijken is met die van de Nieuwe Kerk van Delft. Ook is er hier geen enkele grafkelder binnen de kerkmuren meer in gebruik. De wet verbood dat feitelijk al sinds 1829 en definitief sinds 1866.
Wat verstaan we precies onder een grafkelder? We hoeven niet alleen te denken aan een grote, onderaardse kelder binnen of buiten een kerk, waar via een toegang overledenen bijgezet kunnen of konden worden. De Duitsers hebben daar misschien wel een beter woord voor: Grabkammer. Ook een gemetselde bak die bedoeld is voor één of twee grafkisten krijgt wel de benaming grafkelder. In vroeger tijden zijn die in veel kerken gebouwd en ze waren vaak, net als de echte grafkamers, bedekt met grote zerken. In mijn boek heb ik de grafkelders buiten de kerken en de gemetselde bakken binnen en buiten de kerken niet in mijn onderzoek betrokken. Ik heb me specifiek gericht op de echte kelders die binnen de muren van de oude Friese kerken liggen of lagen.”
De lezing is in het Nederlands. Belangstellenden zijn van harte welkom. Toegang gratis.
Wat vertellen ons de geschiedenis van Franeker en de verhalen van zijn inwoners over de stad door de eeuwen heen? En wat is eigenlijk de link tussen Franeker en het oude Rome?
S.P.Q.F. – Een biografie van Franeker
In deze lezing neemt historicus Stefan Kortrijk u mee langs uiteenlopende gebeurtenissen, personen en ontwikkelingen die Franeker hebben gevormd, een stad die altijd groter leek dan hij was. Daarbij komen niet alleen de adellijke families en de universiteit aan bod, maar ook de gewone inwoners van de stad. Ook is er aandacht voor bijzondere vaak onbekende verhalen en hardnekkige mythes over de stad en enkele van zijn inwoners. Vanuit zijn eigen familiegeschiedenis laat Kortrijk zien hoe persoonlijke verhalen een verbinding kunnen vormen met het grotere verhaal van de stadsgeschiedenis. Aan de hand van historische bronnen en verrassende details verkent hij bekende én minder bekende kanten van Franeker. Hierdoor ontstaat een veelzijdige kennismaking met de geschiedenis van deze Friese stad.
Stefan Kortrijk (Franeker 1981) is historicus en auteur. Hij publiceert geregeld in Fryslân en Leovardia. Daarbij brengt hij zowel bekende als vergeten verhalen onder de aandacht van een breed publiek. Zijn werk kenmerkt zich door een combinatie van grondig bronnenonderzoek, oog voor detail en een toegankelijke vertelstijl. Hij studeerde Geschiedenis (2005) en Griekse en Romeinse Studies (2006) aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ook is hij bestuurslid van Museum Martena in Franeker.
In zijn onderzoek verkent hij de rijke geschiedenis van Friesland en de manieren waarop lokale gebeurtenissen, plaatsen en levensverhalen verbonden zijn met grotere ontwikkelingen in Nederland en daarbuiten. Zijn bijzondere belangstelling gaat uit naar de mensen en verhalen die zich aan de randen van de grote geschiedenis bevinden maar er onlosmakelijk deel van uitmaken.