Overzicht van de geplaatste artikelen op de webpagina “Weetjes”:
- Online index Duitse burgerlijke stand beschikbaar
- AI – Blog Bob Coret
- Interactieve kaart van archiefinstellingen in Nederland
- Digitale CABR op meer locaties te raadplegen
Online index Duitse burgerlijke stand beschikbaar
Recent werd “Depeve” (Deutsche Personenstandverzeichnis) gelanceerd. Deze website, die als langetermijndoel heeft om alle Zivilstandsregisters (1798-1874) en Personenstandsregisters (1874-heden) in Duitsland gemakkelijk doorzoekbaar te maken, heeft in ieder geval een index van een deel van de Personenstand van de deelstaat Nordrhein-Westfalen doorzoekbaar gemaakt: https://www.compgen.de/2026/08/das-deutsche-personenstandsverzeichnis-depeve/ Het is handig om een account aan te maken. Aanmelding geeft meer mogelijkheden om bijvoorbeeld gevonden resultaten op te slaan. Ook kunnen personen samengevoegd worden om op deze manier een genealogie samen te stellen. Ook kan onder voorwaarden gebruik worden gemaakt van transcripties al dan niet met behulp van kunstmatige intelligentie vervaardigd.
Het Landesarchiv Nordrhein Westfalen is in samenwerking met MyHeritage begonnen om de Heiratsregisters (1874-1899) en de Sterberegisters (1874-1938) digitaal doorzoekbaar te maken. Hoewel deze gegevens ook op de site van Archive in NRW kunnen worden doorzocht, is de site Depeve wat gebruiksvriendelijker: https://www.compgen.de/2026/09/landesarchiv-nrw-macht-personenstandsurkunden-durchsuchbar/
AI – Blog Bob Coret
Ons lid Gerrit Scholl attendeerde de redactie op een blog van Bob Coret over het gebruik van AI door de genealoog.
Bob Coret is de man achter de website Coretgenealogie, die toegang geeft tot een aantal genealogische hulpdiensten die velen van jullie wel bekend zullen zijn: genealogie‐online, open archieven, familie archivaris, genealogie werkbalk, stamboomgids en stamboomforum. Hij publiceert daar in zijn blogs met enige regelmaat beschouwingen over de ontwikkelingen in de genealogie.
Onder de titel: “AI en genealogie: tussen indrukwekkende snelheid en historisch bewijs” bespreekt hij hoe de snelheid waarmee AI‐tools tot uitspraken komt zeer indrukwekkend is, maar ook dat die zelfde snelheid je in de verleiding brengt die uitspraken voor waar en bewezen aan te zien.
Hij komt tot de volgende conclusie:
De meest realistische toekomstvisie is niet dat AI de genealoog vervangt, maar dat AI de genealoog versterkt.
- AI kan sneller zoeken.
- AI kan sneller combineren.
- AI kan sneller hypotheses vormen.
Maar bronkritiek, contextkennis en historisch oordeel blijven voorlopig menselijke kerntaken.
En juist daar wordt uiteindelijk bepaald of een stamboom een mooi verhaal is — of degelijk historisch bewijs.
Kortom lees deze blog!
Onderdeel van de blog is een YouTube video van 10 minuten waarin hij laat zien hoe hij met behulp van Claude AI een familiegeschiedenis construeert van Johannes Gregorius Marinus Coret. Indrukwekkend!
De video is te zien via de volgende link: Familiegeschiedenis Coret
Interactieve kaart van archiefinstellingen in Nederland
Op de site van Yory is een artikeltje geplaatst over een interactieve kaart van archiefinstellingen over geheel Nederland (met dank aan Jan Kruidhof van het Noord-Hollands Archief), die je eenvoudig laat zien welke archieven er voor welke plaats zijn. De informatie die je krijgt als je met je muis een gemeente aanklikt, laat de bijbehorende archieven van deze gemeente zien en het bijbehorende provinciearchief. Superhandig is dat door middel van allerlei mooie kleurtjes je in een oogopslag kunt zien welke gemeenten in hetzelfde archief te vinden zijn.
Voor meer informatie verwijzen wij kortheidshalve naar het desbetreffende artikel van Yolanda Lippens via de volgende link: https://www.yory.nl/interactieve-kaart-van-archiefinstellingen-in-nederland/
Digitale CABR op meer locaties te raadplegen
Velen van ons zullen ongetwijfeld een bezoek gebracht hebben aan het Nationaal Archief (NA) te Den Haag. Sinds begin 2025 is het Centraal Archief Bijzonder Rechtspleging (CABR) te raadplegen. Maar helaas kan dat nog niet online. Een afspraak was de aangewezen weg om documenten te kunnen inzien, maar een afspraak binnen een voorzienbare termijn bleek echter amper mogelijk. Voor de genealogen die nog van plan zijn om ook die stap te maken, maar voor wie de wachttijden en/of de afstand een probleem zijn, is er nu goed nieuws.
Vanaf 2 februari 2026 is het mogelijk om op twaalf extra locaties in Nederland onderzoek te doen in de digitale versie van het CABR. Het gaat om elf Regionaal Historische Centra en het NIOD. Sinds 1 juli 2025 kunnen ‘onderzoekers met een onderzoeksbelang’ het gedigitaliseerde deel van het CABR (nu nog slechts een derde deel) in het NA doorzoeken en bekijken. De papieren dossiers die nog niet zijn gedigitaliseerd, zijn alleen in de studiezaal van het NA beschikbaar. Het digitaliseren duurt nog tot in 2027.
De tijdelijke voorziening is een noodoplossing en “zowel bedoeld voor iedereen die vermoedt dat het CABR gegevens bevat over hun (familie)geschiedenis als voor wetenschappelijk onderzoekers” (brief aan de Tweede Kamer). Om het CABR voor iedereen online beschikbaar te maken, stuurt de minister begin 2026 een voorstel voor een wetswijziging naar de Tweede Kamer. Deze wijziging moet ervoor zorgen dat er een betere balans komt tussen het beschermen van persoonsgegevens en het waarborgen van toegang tot overheidsinformatie en cultureel erfgoed.
Het dichtst bij de regio Eindhoven is het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) te ‘s-Hertogenbosch. Het BHIC bevindt zich in de prachtige Citadel van ‘s-Hertogenbosch en is goed bereikbaar met de trein en de auto. Adres: Zuid-Willemsvaart 2 ‘s-Hertogenbosch.
Belangstellenden kunnen via de website www.bhic.nl/cabr van het BHIC een afspraak plannen om in de studiezaal van het BHIC onderzoek te doen in de digitale versie van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging.
Let op: niet alle dossiers zijn gedigitaliseerd. Het is verstandig voordat u afreist naar Den Bosch om op de site van Oorlog voor de rechter te zoeken of het dossier, dat u wilt inzien, al gescand is. Dossiers die niet gedigitaliseerd zijn of die u fysiek wilt bekijken, kunt u alleen inzien bij het Nationaal Archief. Het wordt ook aanbevolen om eerst even de door het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap gemaakte handreiking te lezen. Deze is te raadplegen op knhg.nl/nl/dit-doen-wij/kennis-delen/handreiking-cabr
Bron: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/digitale-cabr-op-meer-locaties-te-raadplegen
