Vrijdag 27 november 2026: lezing “Verkrijgster van kamer en kelder in haer huijsinge”
Spreker: Anja van den Boom
Tijd: 13:30 tot 15:30 uur
Misschien ben je het al ergens tegengekomen, een testament waarin naast zaken als potten, pannen en lakens ook (een deel van) een huis beschreven wordt. Soms is men ‘de verkrijger van keuken, schop (deel van de stal), genaamd Huijsplaats met den hof, samen 34 roeden’, een andere keer is er sprake van een ‘kamer en kelder in haer huijsinge’. Heel fijn als je zoiets vindt, het is weer ‘een blaadje’ aan je stamboom. Het geeft je niet alleen wat meer inzicht over het bezit van deze mensen maar ook over hun ‘welvaartsniveau’. Immers als je niets bezit laat je ook niets beschrijven. Maar ook mensen zonder bezit hebben ergens gewoond.
Al vanaf het allereerste begin heeft de mens naar manieren gezocht om zichzelf te beschermen tegen weersinvloeden en (wilde) dieren. Afhankelijk van de omgeving en de aanwezige materialen zijn daar in de loop van de tijd verschillende type huizen ontstaan. Deze huizen hebben in de loop van de eeuwen natuurlijk een aantal veranderingen ondergaan. Zaken als belastingen, oorlogen en ruimte(gebrek) hadden invloed op het innerlijk en uiterlijk van het pand. Ook de functie veranderde mee. Nieuwe beroepen vroegen om een werkplaats aan huis en dat betekende vaak in huis om daarna, bij toenemende rijkdom, weer los gemaakt te worden van het huis.
In deze lezing lopen we staps-gewijs door de geschiedenis om erachter te komen hoe onze voorouders woonden op het platteland en in de stad. Daarbij kijken we verder dan alleen de Peel en de Kempen. We krijgen meer inzicht in be-paalde woonhuisgerelateerde termen uit oude testamenten en transporten bij de schepen-bank. Het gaat over wonen in alle lagen van de bevolking, arm en rijk. Dat betekent dat je, ongeacht je familiebezit had, toch een beeld kunt vormen hoe ze in een bepaalde periode woonden.
En voor diegene die edellieden en koningen in hun stamboom hebben zitten, helaas hun stulpjes worden niet besproken, dat is weer een heel ander verhaal.