Lezing: ‘Verklarende niet te kunnen schrijven’
door Gerrie Overweel
Wij zijn de zinsnede “Verklarende niet te kunnen schrijven” allemaal wel eens tegengekomen bij de ondertekening van trouwaktes, geboorte‐ of overlijdens-aangifte. Zodra je dieper de familiegeschiedenis in gaat duiken en gaat zoeken naar waar en hoe je voorouders leefden, hoe zij aan hun inkomen kwamen, wat ze kochten en verkochten kom je verrassende ontdekkingen tegen. Er blijkt veel vastgelegd te zijn in allerlei aktes, testamenten en schepenbankverslagen. Belangrijke zaken die goed moesten worden vastgelegd. Maar een groot aantal van die aktes eindigen met de zin ‘Verklarende niet te kunnen schrijven’.
Konden onze voorouders lezen en schrijven? Soms tekenden zij met een merk-teken. Kun je informatie over hun kennis en ervaring vinden en waar vind je die dan? Wat als je niet kon lezen of schrijven? Verhalen over gebeurtenissen of boeken kunnen iets extra’s toevoegen aan je familiegeschiedenis. Daar hoort ook de ontwikkeling van lezen en schrijven bij, vroeger en nu. In elke familie komen bijzonder mooie verhalen en soms ook betreurenswaardige gebeurtenissen voor. Een blik in het verleden is de moeite van extra onderzoek waard. Zeker nu er steeds meer documenten op internet te vinden zijn. Is er informatie over lezen en schrijven te vinden?
Al deze aspecten zullen aan de orde komen in de lezing van Gerrie Overweel. Zij is momenteel actief als 1e secretaris bij de NGV. Zelf is zij sinds 1979 actief met genealogie bezig. Veel informatie vond zij in de begintijd ‘in een oude doos’ en in talrijke archieven waar je nog naar toe moest voor je informatie. Nu zijn er steeds meer documenten en verhalen op internet te vinden. Dat is een enorme vooruit-gang. Tot aan haar pensioen gaf zij les aan volwassenen die moeite hadden met lezen en schrijven. Vanuit deze achtergrond is zij zich langzamerhand in dit onderwerp gaan verdiepen met betrekking tot het leven van onze voorouders.
Konden zij wel lezen en schrijven?