NGV Limburg-Zuid

NGV-dag te Sittard

Zaterdag 10 oktober 2026

Foto: Ursulinenklooster in de binnenstad van Sittard

De afdeling Limburg-Zuid neemt dit jaar de organisatie van de landelijke dag  voor haar rekening.

Laat u meevoeren in de historische vestingstad Sittard die vanaf 1400 tot 1794 deel uitmaakte van het Land van Gelre-Gulik. De stad staat niet alleen bekend om haar jaarlijks terugkerende Sint Joep markt of de inmiddels traditionele Oktoberfeesten maar kent ook een rijke geschiedenis als een van de oudste steden (1243)  van Nederland.

Als afdeling bieden wij u deze beleving aan door een gevarieerd programma met in de ochtend een mooie historische stadswandeling onder begeleiding van lokale gidsen of een filmaanbod waarmee u inzicht krijgt in het Sittards verleden.

Na de lunchpauze krijgt u twee inspirerende lezingen van gerenommeerde sprekers. Meer details vindt u onder het programma.

De dag wordt afgesloten door het hoofdbestuur met de uitreiking van de NGV Schepperle Award.

Dit evenement wordt georganiseerd voor NGV-leden. Aanmelden is een vereiste. Klik daarvoor op “Aanmelden” onder aan de pagina.


Programma

10.00 uur Zaal open en ontvangst met koffie/thee en vlaai
10.30 uur Welkomstwoord van Lambert Damen, voorzitter van de afdeling
10.45 uur Vertrek historische stadswandeling -of- bekijken van historische films
12.15 uur Toelichting nominaties voor de NGV Schepperle Award door het Hoofdbestuur.
12.45 uur Bourgondische Limburgse Lunch
13.45 uur Lezing prof.dr. Maarten Larmuseau
“Van archief en skeletten tot DNA, sporen van (biologische) verwantschap in Limburg”
14.45 uur Korte pauze
15.00 uur Lezing dr. Alexia Kerkhof
“Limburg als spil in de Nederlandse taalgeschiedeins van bakermat tot dialectenbolwerk”
16.00 uur Uitreiking van de NGV Schepperle Award door Guus van Gameren, voorzitter van de NGV.
16.15 uur Afsluitende borrel

Lezingen

prof. dr. Maarten Larmuseau

Van archief en skeletten tot DNA: sporen van (biologische) verwantschap in Limburg
Wat betekent het om met iemand verwant te zijn? Is verwantschap vooral juridisch, sociaal, emotioneel of biologisch? En wie ‘hoort’ er dan in een stamboom? Vandaag laait dat debat op door nieuwe gezinsvormen, maar hoe gingen onze voorouders daar in het verleden mee om?
In deze lezing tonen we hoe we biologische verwantschap kunnen onderzoeken door archieven, archeologische context en DNA-onderzoek te combineren. Geschreven bronnen blijven cruciaal, maar genetische gegevens, uit oudDNA van skeletten én uit DNA van levenden, kunnen relaties zichtbaar maken die nooit werden genoteerd, of die in de bronnen net verhuld blijven.
Aan de hand van casussen uit Limburg laten we zien hoe verschillende sporen samenkomen om het spanningsveld tussen juridische en biologische verwantschap te testen en te duiden, onder meer bij voorhuwelijkse kinderen in de 19de eeuw. We bespreken ook inzichten uit recent onderzoek op skeletten uit Sint-Truiden, Tongeren en andere historische grafvelden in Belgisch Limburg, en wat zo’n aanpak kan betekenen voor vragen en bronnen in Nederlands Limburg. Zo helpt de combinatie van archief, bot en DNA ons om het verleden niet alleen te vragen: “wie was wie?”, maar ook: “wie was verwant met wie, en wat betekende dat in het dagelijks leven?”


dr. Alexia Kerkhof

Limburg als spil in de Nederlandse taalgeschiedenis: van bakermat tot dialectenbolwerk.
Het Limburgse dialect is veel meer dan een vertrouwd accent in een bijzondere streek. Het vormt een klinkend bewijs dat Nederland een boeiend en veelzijdig taallandschap kent. In deze lezing staan we stil bij vragen als: wat maakt het Limburgs nu eigenlijk typisch Limburgs? Welke rol speelde Limburg in de geboorte van de Nederlandse taal? En welke sporen zijn daarvan bewaard gebleven? We onderzoeken de historische wortels van het Nederlands, de invloed van het Maas-Rijngebied als kruispunt van talen, en de bijzondere betekenis van de oudste Limburgse teksten in de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Aan de hand van voorbeelden uit de taal- en letterkunde laat deze lezing zien hoe Limburg niet alleen een taalkundig scharnierpunt is, maar ook een onmisbaar hoofdstuk vormt in de geschiedenis van het Nederlands.


NGV Schepperle Award

Het hoofdbestuur van de Nederlandsche Genealogische Vereniging kent jaarlijks de NGV Schepperle Award toe aan een persoon die zich op het gebied van familiekunde (genealogie), genetica en/of heraldiek heeft onderscheiden. Daarbij gaat om aspecten als creativiteit en deskundigheid, alsmede om de impact in Nederland van het uiteindelijke resultaat.
Nominaties voor de NGV Schepperle Award kunnen worden ingediend door leden van de NGV en andere belangstellenden middels het daarvoor beschikbare opgaveformulier.Uit alle inzendingen kiest het Hoofdbestuur een drietal finalisten. Hun prestaties zullen worden gepresenteerd op het landelijk evenement van de NGV op zaterdag 10 oktober in Sittard. Vervolgens krijgen de aanwezigen tijdens dit evenement de gelegenheid een winnaar te kiezen. Aan de Award is een trofee en een geldprijs van € 500 verbonden.


Belangrijk

Dit evenement is uitsluitend bedoeld voor NGV-leden!

Onderstaande knop werkt pas vanaf 1 augustus!